Wat kunnen we doen?

In de jaren tachtig was er in west Europa weer een crisis na de tweede wereldoorlog. Ik ga niet in op de oorzaken maar uitsluitend op de gevolgen. Een belangrijk aspect van deze en de huidige is dat men krampachtig de term crisis vermijdt. Het eerste wat er in een kapitalistische maatschappij gebeurd is dat het bewind rigoureus gaat bezuinigen. De redenering is dat er dan
Een beter financieel evenwicht ontstaat. Het begrotingstekort daalt. Er werd ondermeer rigoureus op club en buurthuiswerk bezuinigd. Wat vooral in de wijken waar het percentage werklozen hoog is de sociale samenhang heeft ontwricht. In de jaren tachtig raakte al een grote groep mensen in een sociaal isolement. Het sociaal evenwicht werd zo verstoord dat het generaties later nog gevolgen heeft in Amsterdam en andere grootstedelijke gebieden.
In de huidige situatie reageert de zittende regering aanzienlijk repressiever op de ontstane werkloosheid en de financieel economische dispositie. In de omgevallen banken werden door de vorige en huidige regering miljarden gepompt om de economie overeind te houden. Wrang is dat de burger opdraaide voor de ellende die speculerende banken en andere half criminelen veroorzaakten. Inmiddels zitten we nog midden in een crisis ook al wordt dit niet vrij openlijk erkend. Het feitelijk aantal werklozen ligt dicht tegen een miljoen aan. Het antwoord dat deze rechtse regering geeft is niet veel verschillend dan die men in de jaren dertig gaf. Als er geen betaalde banen zijn moeten werklozen werken in werkverschaffing projecten of andere arbeid verrichten voor hun uitkering. De werkloze die dit weigert wordt gestraft. Er is in Nederland sprake van vormen van dwangarbeid dit is ook in de omringende landen aan de orde is. Het wordt nu tijd dat de linkse kritische beweging zich gaat verzetten tegen de rechtse regering en de repressie die zij uitoefent op de werklozen en andere groepen.
De verantwoordelijke Amsterdamse politici zullen we in een debat moeten confronteren met het door hen gevoerde politieke beleid. De armoede is zichtbaar en onzichtbaar aanwezig. Het aantal mensen dat een beroep moet doen op de voedselbank is nu 1100 gezinnen in 2008 waren dat er 900. Er vanuit gaande dat een substantieel deel van de mensen die in armoede leven zich schaamt om van de voedselbank gebruik te maken houdt in dat armoede in Amsterdam een behoorlijk grote groep betreft. Maar ook landelijk maakt een substantieel aantal mensen gebruik van de voedselbank. Een andere vorm van repressie is dat er strenger. gehandhaafd wordt, dit houdt dat er hardere sancties worden getroffen. Er wordt eerder gekort op de uitkering of de uitkering wordt stopgezet. Iets anders zijn de onaangekondigde huisbezoeken door de afdeling handhaving van de DWI. Iedereen die een bijstandsuitkering heeft kan een dergelijk huisbezoek krijgen. Ik vind dit een van de ergste aantastingen van de huisvrede (ons grondrecht op eerbiediging van onze persoonlijke levenssfeer) die grondwettelijk is vastgelegd.

Hoe verder?

Wij moeten eisen formuleren waarin wij stellen dat de sancties tegen werklozen ondermeer uitgevoerd door de DWI verdwijnen. Tevens dat arbeid niet mag worden verricht onder het staande minimum CAO loon. Het stadsbestuur van Amsterdam en de regering mogen geen vormen van dwangarbeid laten uitvoeren.
Het probleem is, dat werklozen en bijstandsgerechtigden door een groot deel van de bevolking met de nek worden aangekeken en dat ook helaas in delen van de vakbeweging men zoiets heeft van pak ze maar die bijstandstrekkers. In de wandelgangen hebben wij gehoord, dat de vakbondstop mee onderhandelt over de samenvoeging van regelingen over wat de onderkant van de arbeidsmarkt wordt genoemd. Daarbij focust men vooral op de wsw en misschien de wajong, waarbij men meedenkt op basis van de illusie dat middels een volumebeleid waarbij mensen aan het werk worden geholpen (lees: aan het werk worden gezet ook als ze arbeidsongeschikt zijn) er bezuinigd kan worden op de wsw en de wajong. Kritiek op het najagen van deze illusies, waarbij er in werkelijkheid geen werk bijkomt en men meegaat in het afbreken van de sociale zekerheid wordt bv door delen van Groen links en de pvda weggewoven als conservatisme. Daarnaast schijnt men volgens berichten in de wandelgangen de bijstand geheel te laten vallen. Compromissen over wsw en wajong zijn voldoende. Dit brengt ons tot de conclusie, dat er heel wat zendingswerk moet worden verricht om grote delen van de bevolking en hun leiders ervan te overtuigen dat ze de verkeerde weg zijn ingeslagen, ook delen van links. Daarom zal er een antistigmatisering campagne moeten komen naar analogie van antiracisme campagnes om de werkelijkheid van het dagelijks leven van uitkeringsgerechtigden in het algemeen en wajongers en bijstandsgerechtigden in het bijzonder over het voetlicht te brengen. Knelpunt daarbij is dat deze groepen zichzelf nauwelijks organiseren, de organisatiegraad in de vakbonden is nihil. Wat dat betreft zitten we in een vicieuze cirkel. De mensen organiseren zich niet, ook niet in categorale organisaties en dus kan de vakbondstop haar gang gaan, gesteund door de antiwerklozen gezindheid bij delen van de achterban. Daarom zullen er bij de anti- stigmatiseringcampagne coalities tot stand moeten komen tussen groepen en groepjes, die wel kritisch staan tegenover de werk werk ideologie (om misverstanden te voorkomen: dit is iets anders dan streven naar ene basisinkomen) en die de mensen met een minimuminkomen willen steunen. We zullen een strategie moeten ontwikkelen, om op een actieve manier te interveniëren in de reguliere grote persorganen en in de discussies die daar worden opgezet en die op internet functioneren. Wanneer bv werklozenorganisaties onder druk komen te staan in de publiciteit over bv sneeuwruimen en daarover intensief worden gebeld, zoals vaak gebeurt, zou een ‘pool’ van actievoerders de pers en op internet kunnen bestoken met standpunten waarin de positie van de werklozen wordt verdedigd. Organizing methoden kunnen worden uitgewerkt, bijvoorbeeld door met groepjes langs werkprojecten of opvangprojecten voor gehandicapten en anderen in de zorg te gaan en de mensen uit te nodigen hun grieven te uiten. Opzet van spreekuren om daar concreet iets aan te doen. Eigen publicaties en anti- stigmatiseringcampagnes, bijvoorbeeld het uitbrengen van een brochure waarin vooroordelen over werklozen staan opgesomd, de feiten en de werkelijke leefsituatie. Naar analogie van brochures die de Anne Frank stichting vroeger bij de bestrijding van racisme in dat opzicht uitbracht. Deel van een bredere campagne kunnen kleine acties zoals picketlines zijn, al moet je je ervan bewust zijn, dat je dan kwetsbaar bent. Het nastreven van wat grotere demonstraties specifiek gericht op de maatregelen tegenover de hier genoemde groepen is in dit stadium zinloos. Het wordt een betrekkelijk kleine demo, waarbij je je sterkte of zwakte erg zichtbaar maakt, het kost ontzettend veel energie, tijd en geld van een kleine groep, gefocust op 1 gebeurtenis en je bent afgebakend zichtbaar en dus een gemakkelijke prooi voor de rechtse media, waarbij we verder worden geïsoleerd en gestigmatiseerd. En de teleurstelling zal groot zijn als bv 3000 werklozen de straat opgaan (als je dat aantal ooit zou kunnen halen) en de resultaten blijken nihil te zijn. Wel kunnen de eisen van mensen met een minimuminkomen en werklozen worden meegenomen in bredere acties, maar het probleem is dan de zichtbaarheid ervan tussen de vele protsten tegen de bezuinigingen. Een plan voor een anti- stigmatiseringcampagne kan die zichtbaarheid vergroten. Benadrukt zal in de campagnes moeten worden dat ook de bureaucratische controlemaatschappij met zijn niet-materiële repressie van mensen met een minimuminkomen verwerpelijk is, en niet alleen eisen stellen op het gebied van inkomen. Dit sluit aan bij de leefwereld van mensen met een minimuminkomen.

Bijstandsbond Amsterdam
Henk Kroon