Werkgevers kunnen in de toekomst sneller, gemakkelijker en goedkoper hun personeel ontslaan - als de plannen van minister Donner tenminste doorgaan. De vakbeweging wil er niets van weten. Een jarenlange discussie lijkt nu tot een ontknoping te leiden.

Dirk Kloosterboer

Een versoepeling van het ontslagrecht staat al langere tijd op het verlanglijstje van de werkgeversorganisaties, en ook regeringspartij CDA ziet het wel zitten. Minister Donner van Sociale Zaken heeft advies gevraagd aan de Stichting van de Arbeid (STAR), een overlegclub van werkgevers en werknemers.
Volgens werkgevers zal een versoepeling van de ontslagbescherming voor meer banen zorgen. Dit argument mogen we met een korreltje zout nemen: uit onderzoek blijkt dat er bij een soepeler ontslagrecht sneller banen bijkomen zolang het goed gaat met de economie, maar dat ze ook weer sneller verdwijnen tijdens een recessie. Per saldo maakt het niet zoveel uit.
Een ander argument is dat het ontslagstelsel vooral de belangen beschermt van de zogenaamde ‘insiders’; de blanke oudere mannen met een goede opleiding en een vaste baan. De ‘outsiders’ - allochtonen, jongeren, flexwerkers en mensen met een lage opleiding - zouden hiervan de dupe zijn. Tegenstanders zeggen dat de outsiders er weinig mee opschieten als de bescherming voor iedereen slechter wordt.

In het plan van Donner staat dat werkgevers voortaan zonder veel rompslomp een werknemer kunnen ontslaan als ze bereid zijn om een ontslagvergoeding te betalen. Die ontslagvergoeding wordt bovendien aan een maximum gebonden (maximaal één jaarsalaris, of maximaal 75.000 tot 100.000 euro voor mensen met een laag inkomen, afhankelijk van hun leeftijd).
Volgens het plan kunnen werkgevers hun personeel ook gratis ontslaan. Ze moeten dan bij het CWI aanvoeren dat ze gaan reorganiseren. De reden kan zijn dat het slecht gaat met het bedrijf, maar ook bijvoorbeeld dat de werkgever productie naar het buitenland wil verplaatsen.
De vakbeweging vindt Donner’s voorstel een opsomming van gemiste kansen. Er verbetert nauwelijks iets voor flexwerkers en er wordt te weinig gestimuleerd dat werknemers scholing krijgen waarmee ze elders aan de slag kunnen. Bovendien wordt niets gedaan aan de gouden handdrukken voor topmanagers.
Niet alleen de vakbeweging ligt op een ramkoers, ook binnen regeringspartij PvdA is er weerstand. Gaan we een hete herfst tegemoet - of zal het polderoverleg toch nog een compromis uit de hoed toveren?